Wynajmuję mieszkanie czy muszę mieć świadectwo energetyczne?
Tak, przy wynajmie mieszkania wynajmujący powinien posiadać i przekazać najemcy aktualne świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu albo budynku, którego dotyczy umowa najmu [1][2]. Dokument informuje o zapotrzebowaniu na energię i efektywności energetycznej, aby najemca mógł ocenić potencjalne koszty energii jeszcze przed podpisaniem umowy [1]. Jeżeli właściciel korzysta z lokalu wyłącznie prywatnie i nie planuje sprzedaży ani najmu, świadectwo nie jest wymagane [1][2].
Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej?
Świadectwo charakterystyki energetycznej to urzędowy dokument określający charakterystykę energetyczną budynku lub lokalu, w tym zapotrzebowanie na energię i poziom efektywności energetycznej [1]. Zawiera m.in. wskaźniki energii użytkowej, końcowej i nieodnawialnej energii pierwotnej, informacje o zużyciu energii na ogrzewanie, wentylację, chłodzenie, przygotowanie ciepłej wody oraz dane o emisji związanej z wykorzystaną energią, a także zalecenia możliwych usprawnień [1]. Świadectwo nie jest tym samym co protokół kontroli systemu ogrzewania lub klimatyzacji, ponieważ są to odrębne obowiązki i dokumenty [3].
Czy muszę mieć świadectwo energetyczne przy wynajmie mieszkania?
Tak. Co do zasady, przy wynajmie mieszkania właściciel lub wynajmujący musi posiadać i przekazać najemcy świadectwo energetyczne odpowiednie dla wynajmowanego przedmiotu, czyli dla lokalu, jeśli najem dotyczy części budynku, albo dla budynku, jeśli najem obejmuje cały obiekt [1][2]. Obowiązek przekazywania świadectwa przy sprzedaży lub najmie obowiązuje w obecnym kształcie od 2015 r., a jego wcześniejsze wersje funkcjonowały już od 2009 r. [1]. Celem regulacji jest zwiększenie przejrzystości rynku i umożliwienie najemcy świadomej oceny przyszłych kosztów energii przed związaniem się umową [1].
Kto odpowiada za świadectwo i czy najemca może zrzec się dokumentu?
Obowiązek uzyskania i przekazania świadectwa spoczywa na właścicielu, zarządcy albo osobie posiadającej określone spółdzielcze prawa do lokalu, a nie na najemcy. Najemca nie może skutecznie zrzec się prawa do otrzymania świadectwa, a samo podpisanie umowy najmu nie znosi tego uprawnienia ustawowego [4].
Kiedy i w jakiej formie przekazać świadectwo najemcy?
Dokument powinien być przekazany najemcy najpóźniej przy zawieraniu umowy najmu, ponieważ służy podjęciu świadomej decyzji co do kosztów użytkowania lokalu [1]. W przypadku świadectwa sporządzonego w postaci papierowej przekazuje się kopię, a w przypadku świadectwa sporządzonego elektronicznie przekazuje się jego wydruk. W treści ogłoszenia najmu należy przekazywać informacje o charakterystyce energetycznej zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi świadectw energetycznych [1][4].
Jak uzyskać i zweryfikować świadectwo?
Właściciel w pierwszej kolejności sprawdza, czy istnieje aktualne świadectwo dla wynajmowanego lokalu lub budynku i czy nie utraciło ważności z powodu modernizacji wpływających na charakterystykę energetyczną [1]. Jeżeli dokumentu nie ma albo jest nieaktualny, należy zlecić sporządzenie świadectwa osobie uprawnionej, wpisanej do wykazu prowadzonego w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków [5][6].
Uprawniona osoba sporządza świadectwo w systemie teleinformatycznym powiązanym z centralnym rejestrem, nadając dokumentowi numer rejestrowy, po czym podpisany dokument jest przekazywany zlecającemu [5][7][4]. Najemca powinien otrzymać kopię albo wydruk dokumentu przy zawieraniu umowy oraz zachować go wraz z umową najmu jako element dokumentacji najmu.
Jaka jest ważność świadectwa i kiedy trzeba je odnowić?
Świadectwo jest co do zasady ważne przez 10 lat od dnia sporządzenia [1]. Jeżeli jednak po sporządzeniu dokumentu wykonano prace mające wpływ na charakterystykę energetyczną, takie jak termomodernizacja albo wymiana źródła ciepła, świadectwo może wymagać wcześniejszej aktualizacji, aby odzwierciedlało rzeczywisty stan energetyczny lokalu lub budynku [1].
Kiedy świadectwo nie jest wymagane?
Świadectwo nie jest wymagane wtedy, gdy właściciel korzysta z istniejącego budynku lub lokalu wyłącznie na własny użytek i nie zamierza go sprzedawać ani wynajmować [1][2]. W każdym przypadku najmu lub sprzedaży obowiązek posiadania i przekazania dokumentu powstaje na nowo, niezależnie od dotychczasowego, prywatnego sposobu użytkowania [1][2].
Co zawiera świadectwo i jak je czytać?
Świadectwo przedstawia charakterystykę energetyczną budynku lub lokalu, uwzględniając m.in. zapotrzebowanie na energię użytkową, energię końcową i nieodnawialną energię pierwotną, informacje o emisji związanej z energią oraz dane dotyczące ogrzewania, wentylacji, chłodzenia i przygotowania ciepłej wody, a także wskazówki możliwych usprawnień efektywności energetycznej [1]. Zawarte w nim wskaźniki opisują parametry energetyczne nieruchomości, które służą porównaniu ofert i wstępnej ocenie kosztów energii [1].
Czym świadectwo różni się od protokołów kontroli ogrzewania lub klimatyzacji?
Świadectwo charakterystyki energetycznej i protokoły okresowych kontroli systemów ogrzewania lub klimatyzacji to odrębne obowiązki, sporządzane według innych podstaw prawnych i dla innych celów, dlatego nie zastępują się wzajemnie [3]. Przy wynajmie mieszkania wymagane jest przekazanie świadectwa energetycznego, niezależnie od ewentualnych obowiązków kontrolnych dotyczących instalacji [1][3].
Jakie są praktyczne konsekwencje braku świadectwa przy wynajmie?
Brak przekazania świadectwa przy wynajmie mieszkania narusza ustawowy obowiązek wynajmującego i nie pozbawia najemcy prawa do jego otrzymania, nawet jeżeli umowa została już podpisana [4]. Postanowienia umowne lub oświadczenia o zrzeczeniu się dokumentu przez najemcę nie wywołują skutków w świetle przepisów o charakterystyce energetycznej [4].
Podsumowanie
Przy wynajmie mieszkania wynajmujący musi posiadać i wręczyć najemcy świadectwo charakterystyki energetycznej dotyczące wynajmowanego lokalu lub całego budynku, w zależności od zakresu najmu [1][2]. Dokument sporządza osoba uprawniona wpisana do centralnego rejestru, a najemca powinien otrzymać go najpóźniej przy podpisaniu umowy, w formie kopii lub wydruku, jeśli świadectwo zostało sporządzone elektronicznie [5]. Świadectwo standardowo jest ważne 10 lat, lecz ingerencje w charakterystykę energetyczną mogą wymagać wcześniejszej aktualizacji [1]. Obowiązek nie dotyczy wyłącznie prywatnego użytkowania bez zamiaru wynajmu ani sprzedaży [1][2], a zrzeczenie się dokumentu przez najemcę jest nieskuteczne [4].
Materiały źródłowe
- https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Swiadectwa-charakterystyki-energetycznej
- https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/swiadectwa-charakterystyki-energetycznej–obowiazki-od-wielu-lat
- https://www.gov.pl/attachment/5cbaeaf9-34fb-4306-8f6b-6d8d857082ec
- https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2024/101/text.html
- https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/centralny-rejestr-charakterystyki-energetycznej-budynkow
- https://www.biz
- https://www.gov.pl/web/archiwum-inwestycje-rozwoj/czesto-zadawane-pytania
MamyBiznes.pl to portal tworzony przez entuzjastów przedsiębiorczości i prawa gospodarczego, którzy każdego dnia przygotowują praktyczne poradniki, analizy przepisów oraz aktualności podatkowe. Stawiamy na rzetelność i przystępny język, by wspierać wszystkich, którzy rozwijają własne firmy lub planują założyć działalność. Inspirujemy pomysłami na biznes i budujemy społeczność otwartą na wymianę doświadczeń.